Mirasın reddi nasıl yapılır?

Miras, mirasbırakanın ölümüyle mirasçılara kendiliğinden geçer; bunun için bir kabul beyanı gerekmez. Mirasla birlikte mirasbırakanın borçları da geçtiğinden, borcu mal varlığından fazla olan bir mirasın kabul edilmesi mirasçıyı kendi mal varlığıyla sorumlu hale getirebilir. Türk Medeni Kanunu bu nedenle mirasçıya, belirli bir süre içinde mirası reddetme hakkı tanır.

Süre

Mirasın reddi için süre üç aydır. Yasal mirasçılar için bu süre, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendiklerini ispat etmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten; vasiyetnameyle atanmış mirasçılar için ise tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten itibaren işler. Süre hak düşürücüdür; süresi içinde reddedilmeyen miras kabul edilmiş sayılır.

Mirasçı, süre dolmadan tereke işlerine karışır, terekenin olağan yönetimi dışında işlemler yapar ya da tereke mallarını gizler veya kendine mal ederse ret hakkını kaybeder. Cenaze giderlerinin ödenmesi ya da bozulacak malların korunması gibi olağan işlemler bu kapsama girmez.

Başvuru nasıl yapılır

Ret beyanı, mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yazılı ya da sözlü olarak yapılır. Beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır; mirasın bir kısmının reddedilip bir kısmının kabul edilmesi mümkün değildir. Mahkeme beyanı tutanağa geçirir ve özel kütüğe kaydeder; mirasçıya reddi gösteren bir belge verilir. Başvuruda mirasçının kimliği, mirasbırakanın ölüm kaydı ve mirasçılık ilişkisini gösteren nüfus kayıtları bulunur.

Küçük ya da kısıtlı bir mirasçı adına ret, yasal temsilcisi tarafından yapılır. Temsilcinin kendisi de mirasçıysa ve çıkar çatışması varsa mahkeme bir kayyım atar.

Hükmen ret

Mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi açıkça belli ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Bu durumda mirasçının ayrıca bir beyanda bulunması gerekmez. Ancak alacaklılar mirasçıya karşı takip başlattığında, mirasçının bu durumu bir tespit davasıyla mahkeme kararına bağlatması gerekebilir. Hükmen ret için üç aylık süre sınırı yoktur.

Reddin sonuçları

Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse payı, miras açıldığında kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. Bu, çoğu zaman reddeden kişinin çocukları anlamına gelir; dolayısıyla borçlu bir mirası reddeden kişinin çocuklarının da aynı süre içinde ayrıca ret beyanında bulunması gerekir. En yakın yasal mirasçıların tamamı reddederse tereke sulh hukuk mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.

Ret, alacaklıları zarara uğratmak amacıyla yapılmışsa alacaklılar ya da iflas idaresi altı ay içinde reddin iptalini isteyebilir. Ayrıca ödemeden aciz bir mirasbırakanın mirasını reddeden mirasçılar, ölümden önceki beş yıl içinde mirasbırakandan aldıkları ve paylaşmada geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde mirasbırakanın alacaklılarına karşı sorumlu olur.